Biến chứng sau khi nhổ răng khôn là những phản ứng bất lợi phát sinh trong hoặc sau quá trình tiểu phẫu loại bỏ chiếc răng số tám mọc lệch, mọc ngầm. Việc nhận diện sớm các rủi ro này là vô cùng quan trọng bởi những sai sót trong kỹ thuật hoặc chăm sóc hậu phẫu có thể dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về các biến chứng từ phổ biến đến nguy hiểm, đồng thời hướng dẫn cách xử lý hiệu quả để bảo vệ sức khỏe răng miệng.
1. Chảy máu kéo dài
Thông thường, máu sẽ ngừng chảy hoàn toàn sau khoảng 1 đến 2 giờ sau khi nhổ răng nếu người bệnh tuân thủ đúng hướng dẫn cắn gạc của bác sĩ. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy máu vẫn chảy ướt đẫm miếng gạc sau 24 giờ liên tục, đây chính là dấu hiệu cảnh báo bạn đang gặp phải tình trạng chảy máu bất thường.
Nguyên nhân của hiện tượng này có thể xuất phát từ việc rách mô mềm quá mức hoặc do bệnh nhân mắc các bệnh lý về rối loạn đông máu chưa được kiểm soát. Khi gặp tình trạng này, bạn cần bình tĩnh sử dụng gạc sạch cuộn tròn đặt lên vị trí vết thương và cắn chặt trong 30 phút để hỗ trợ cầm máu.
2. Nhiễm trùng ổ răng
Vi khuẩn có thể xâm nhập vào vị trí vết thương thông qua dụng cụ không vô trùng hoặc do quá trình vệ sinh răng miệng tại nhà không đảm bảo sạch sẽ. Tình trạng nhiễm trùng thường đi kèm với các biểu hiện như sưng tấy vùng nướu, xuất hiện mủ trắng và hơi thở có mùi hôi cực kỳ khó chịu.
Sự hiện diện của ổ vi khuẩn không chỉ khiến người bệnh đau nhức dữ dội mà còn khiến vết thương lâu lành, thậm chí dẫn đến hoại tử mô nướu. Việc sử dụng kháng sinh đúng liều lượng theo chỉ định của nha sĩ là bước then chốt để tiêu diệt tác nhân gây bệnh và ngăn ngừa các biến chứng lan rộng.
3. Viêm xương ổ răng
Đây là biến chứng xảy ra khi cục máu đông bị bong sớm hoặc không được hình thành đúng cách, tạo nên một lỗ hổng làm lộ xương và các dây thần kinh. Khi không còn lớp màng bảo vệ, các đầu dây thần kinh sẽ tiếp xúc trực tiếp với không khí và thức ăn, gây ra cảm giác đau đớn cực độ.
Hiện tượng này thường xuất hiện rõ rệt nhất sau khoảng 3 đến 5 ngày nhổ răng và đòi hỏi sự can thiệp chuyên khoa ngay lập tức từ phía nha sĩ. Bác sĩ sẽ tiến hành vệ sinh ổ răng, đặt thuốc giảm đau chuyên dụng để hỗ trợ quá trình hình thành lớp mô mới bảo vệ xương hàm.
4. Tổn thương dây thần kinh
Răng khôn thường nằm ở vị trí rất gần các dây thần kinh quan trọng, đặc biệt là dây thần kinh răng dưới chịu trách nhiệm dẫn truyền cảm giác vùng mặt. Nếu quá trình phẫu thuật xâm lấn quá sâu hoặc tác động lực không kiểm soát, bạn sẽ cảm thấy tê bì hoặc mất cảm giác ở vùng môi, lưỡi.
Mặc dù phần lớn các trường hợp tê bì thần kinh chỉ mang tính chất tạm thời, nhưng tình trạng này vẫn gây ra nhiều phiền toái trong việc ăn uống và giao tiếp. Bạn cần thông báo ngay với bác sĩ nếu cảm giác tê không thuyên giảm sau vài tuần để được kiểm tra và có phương án phục hồi chức năng thần kinh.
5. Sưng nề và bầm tím vùng má
Phản ứng viêm tự nhiên của hệ miễn dịch sẽ kích hoạt quá trình dồn máu đến vùng bị thương, gây ra tình trạng sưng to rõ rệt và xuất hiện các vết bầm. Các triệu chứng này thường đạt đỉnh điểm về mức độ nghiêm trọng sau 48 giờ kể từ khi nhổ răng, sau đó sẽ bắt đầu giảm dần.
Tình trạng sưng nề có thể làm khuôn mặt bạn bị biến dạng tạm thời, nhưng đây thường không phải là dấu hiệu nguy hiểm nếu không kèm theo sốt cao. Việc chườm đá lạnh tích cực trong ngày đầu tiên là biện pháp hiệu quả nhất để co mạch máu, giảm thiểu mức độ sưng nề và bầm tím.
6. Khít hàm (Khó há miệng)
Tình trạng khít hàm phát sinh do các cơ hàm bị co thắt mạnh hoặc bị tổn thương trực tiếp bởi lực tác động quá lớn trong quá trình bác sĩ bẩy răng. Sự đau nhức từ vị trí vết thương cũng khiến bệnh nhân có tâm lý sợ hãi, không dám cử động hàm, từ đó dẫn đến hiện tượng cứng khớp.
Biến chứng này không chỉ gây trở ngại cho việc nạp dinh dưỡng mà còn làm tăng nguy cơ tích tụ mảng bám vi khuẩn do không thể vệ sinh sâu. Bạn nên thực hiện các bài tập vận động hàm nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ để sớm lấy lại khả năng vận động linh hoạt như ban đầu.
7. Thông xoang hàm
Biến chứng này thường xuất hiện khi chân răng khôn hàm trên nằm sâu trong xoang hoặc có cấu trúc xương ngăn cách quá mỏng manh giữa hai khu vực. Việc nhổ răng vô tình phá vỡ rào cản này, tạo ra một đường thông khiến nước và thức ăn có thể di chuyển từ miệng lên trên xoang.
Người bệnh có thể nhận thấy các triệu chứng như chảy nước mũi có máu hoặc cảm giác đau tức vùng dưới mắt ngay sau khi thực hiện thủ thuật nhổ răng. Đây là một biến chứng kỹ thuật cần được nha sĩ phát hiện kịp thời để thực hiện khâu đóng lỗ thông, tránh tình trạng viêm xoang mãn tính.
8. Sốt và cơ thể mệt mỏi
Hệ miễn dịch của bạn sẽ tự động phản ứng lại vết thương hở bằng cách tăng nhẹ nhiệt độ cơ thể như một cơ chế bảo vệ chống lại vi khuẩn. Tuy nhiên, nếu bạn xuất hiện tình trạng sốt cao liên tục trên 38.5 độ C kèm theo các cơn run rẩy, đó có thể là báo động đỏ của nhiễm trùng máu.
Mệt mỏi kéo dài kèm theo cảm giác chán ăn thường làm giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho các mầm bệnh tấn công sâu hơn vào cấu trúc xương. Việc theo dõi sát sao thân nhiệt và bù đắp đủ nước, dinh dưỡng là vô cùng cần thiết để cơ thể sớm hồi phục sau cuộc tiểu phẫu.
9. Tổn thương răng số 7
Quá trình sử dụng các dụng cụ chuyên dụng để tạo lực bẩy răng khôn mọc lệch thường vô tình tạo ra một áp lực rất lớn lên răng lân cận. Điều này dẫn đến nguy cơ răng số 7 bị lung lay, mẻ men răng hoặc nghiêm trọng hơn là gây ra tình trạng tổn thương tủy răng bên trong.
Việc răng số 7 bị ảnh hưởng sẽ khiến khả năng ăn nhai của người bệnh bị giảm sút nghiêm trọng và đòi hỏi thêm chi phí điều trị phục hồi. Một bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ biết cách điều chỉnh điểm tựa của dụng cụ để bảo vệ tối đa cấu trúc của các răng khỏe mạnh xung quanh.
10. Phản ứng phụ với thuốc
Một số bệnh nhân có cơ địa nhạy cảm có thể phát sinh phản ứng với các thành phần của thuốc tê trong lúc nhổ hoặc thuốc giảm đau hậu phẫu. Triệu chứng dị ứng thường gặp bao gồm nổi mề đay, ngứa ngáy khắp người, buồn nôn hoặc các phản ứng nghiêm trọng hơn như tình trạng khó thở cấp.
Sốc phản vệ là biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm, đòi hỏi nhân viên y tế phải có kiến thức chuyên môn cao để xử lý cấp cứu. Bạn cần liệt kê đầy đủ các loại thuốc mình từng bị dị ứng cho nha sĩ trước khi bắt đầu phẫu thuật để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
9 biến chứng nguy hiểm sau khi nhổ răng khôn
Ngoài những phản ứng thông thường, người bệnh cần đặc biệt cảnh giác với những biến chứng có tính chất đe dọa tính mạng hoặc gây thương tật vĩnh viễn:
-
Tràn khí dưới da vùng mặt: Không khí bị đẩy sâu vào các mô mềm dưới da thông qua áp lực của dụng cụ nha khoa tốc độ cao khiến mặt sưng phồng đột ngột.
-
Viêm tủy xương hàm: Vi khuẩn tấn công sâu vào cấu trúc tủy xương gây nhiễm trùng nghiêm trọng, có nguy cơ dẫn đến hoại tử xương hàm nếu không điều trị.
-
Đẩy răng vào các khoang vùng mặt: Áp lực từ dụng cụ khiến răng khôn bị đẩy lạc chỗ vào khoang dưới lưỡi hoặc dưới hàm, buộc phải phẫu thuật phụ để tìm kiếm.
-
Viêm mô tế bào tỏa lan: Nhiễm trùng lan rộng nhanh chóng từ ổ răng sang các vùng lân cận ở cổ và mặt, gây sưng nóng, đỏ đau và cản trở cử động.
-
Trật khớp thái dương hàm: Lực tác động quá mạnh hoặc việc phải há miệng quá lâu khiến khớp hàm bị chệch khỏi vị trí, gây đau đớn và không thể ngậm miệng.
-
Huyết khối xoang hang: Vi khuẩn di chuyển theo đường tĩnh mạch gây tắc nghẽn mạch máu não, đây là biến chứng có tỉ lệ tử vong rất cao nếu không cấp cứu.
-
Viêm trung thất: Nhiễm trùng từ miệng di chuyển dọc theo các mô xuống lồng ngực và tim, đe dọa trực tiếp đến các cơ quan nội tạng quan trọng của cơ thể.
-
Sặc hoặc nuốt dị vật vào đường thở: Bệnh nhân vô tình nuốt phải mảnh răng hoặc dụng cụ nhỏ rơi vào đường hô hấp, gây tắc nghẽn phổi và yêu cầu can thiệp y tế.
-
Khối máu tụ gây chèn ép đường thở: Máu tích tụ quá nhiều vùng sàn miệng đẩy lưỡi ra sau, gây cản trở hô hấp và khiến bệnh nhân rơi vào tình trạng khó thở.
6 Nguy cơ gây biến chứng sau khi nhổ răng khôn
Tại sao cùng một thủ thuật nhổ răng nhưng có người hồi phục rất nhanh trong khi người khác lại gặp phải những biến chứng dai dẳng, nguy hiểm?
-
Tay nghề và kinh nghiệm của bác sĩ: Bác sĩ thiếu kinh nghiệm có thể thao tác sai kỹ thuật, tác động lực không chuẩn dẫn đến vỡ xương ổ răng hoặc đứt dây thần kinh.
-
Hệ thống thiết bị và điều kiện vô trùng: Dụng cụ y tế không được khử khuẩn đạt chuẩn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng máu.
-
Vị trí và hướng mọc của răng khôn: Răng mọc ngầm, mọc ngang hoặc chân răng dị dạng đòi hỏi phải xâm lấn sâu, làm tăng rủi ro tổn thương các mô lân cận.
-
Tình trạng sức khỏe nền của người bệnh: Các bệnh lý tiểu đường, tim mạch hay rối loạn đông máu làm suy yếu khả năng tự chữa lành, khiến vết thương dễ bị tấn công.
-
Chế độ chăm sóc hậu phẫu tại nhà: Thói quen súc miệng quá mạnh bằng nước muối hoặc chạm vật nhọn vào ổ răng sẽ làm bong cục máu đông bảo vệ.
-
Thói quen ăn uống và sinh hoạt: Sử dụng thuốc lá, rượu bia hoặc các thực phẩm cay nóng ngay sau khi nhổ răng sẽ gây kích ứng và làm chậm quá trình lành thương.
Cần làm gì khi có dấu hiệu nhiễm trùng sau khi nhổ răng khôn?
Bạn nên thực hiện những bước xử lý nào ngay lập tức khi phát hiện các dấu hiệu bất thường tại vị trí nhổ răng để ngăn chặn tình trạng trở nên tồi tệ hơn?
-
Liên hệ ngay với nha sĩ điều trị: Thông báo sớm nhất cho bác sĩ để được thăm khám lâm sàng, xác định mức độ viêm nhiễm và tiến hành loại bỏ mủ nếu có.
-
Sử dụng thuốc theo đúng chỉ định: Uống đầy đủ liều lượng kháng sinh và thuốc chống viêm được kê đơn, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi cảm thấy giảm đau.
-
Súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối ấm: Sử dụng nước muối sinh lý giúp sát khuẩn vùng miệng, loại bỏ mảng bám thức ăn nhưng cần thực hiện thật nhẹ nhàng.
-
Chườm lạnh để làm dịu vùng sưng: Sử dụng túi đá chườm ở phía ngoài má trong khoảng 15 phút mỗi lần giúp co mạch và giảm cảm giác đau nhức do viêm.
-
Duy trì chế độ ăn thực phẩm lỏng: Ưu tiên cháo, súp và các loại sinh tố để tránh việc nhai mạnh tác động trực tiếp vào vùng mô đang bị tổn thương, nhiễm trùng.
-
Theo dõi sát sao nhiệt độ cơ thể: Thường xuyên dùng nhiệt kế kiểm tra nếu thấy mệt mỏi; nếu sốt cao trên 38.5 độ C kèm khó thở, hãy đến bệnh viện ngay lập tức.
Kết luận
Nhổ răng khôn là một quy trình y khoa đòi hỏi sự cẩn trọng tuyệt đối từ khâu chẩn đoán, thực hiện phẫu thuật cho đến quá trình chăm sóc phục hồi tại nhà. Việc hiểu rõ các biến chứng từ chảy máu, nhiễm trùng đến những rủi ro nguy hiểm như viêm trung thất sẽ giúp bạn có sự chuẩn bị tâm lý và cách xử lý đúng đắn. Tại Nha khoa Sài Gòn Phong Phú, chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ nhổ răng khôn an toàn với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và hệ thống thiết bị vô trùng hiện đại nhất. Đừng để những lo lắng về biến chứng cản trở việc bảo vệ sức khỏe răng miệng của bạn, hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và điều trị kịp thời.
Xem thêm:
