Tật đẩy lưỡi (Tongue Thrust) là một trong những thói quen xấu phổ biến nhất ở trẻ em, nhưng lại thường bị phụ huynh bỏ qua. Không chỉ dừng lại ở thói quen, tật đẩy lưỡi là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng răng hô, lệch lạc khớp cắn và thậm chí khiến răng “chạy lại” vị trí cũ ngay cả khi đã niềng răng thành công.
Vậy làm sao để nhận biết con bạn hay chính bản thân mình đang mắc phải tật này? Có chữa được không và chi phí bao nhiêu? Bài viết dưới đây của Nha khoa Sài Gòn Phong Phú sẽ giải đáp chi tiết từ góc độ chuyên môn.
Tật đẩy lưỡi là gì?
Hiểu một cách đơn giản, tật đẩy lưỡi là tình trạng lưỡi nằm sai vị trí khi nuốt hoặc khi nghỉ ngơi.
Ở người bình thường, khi nuốt nước bọt, đầu lưỡi sẽ đặt nhẹ lên vòm miệng (nướu hàm trên), ngay phía sau răng cửa. Tuy nhiên, với người mắc tật đẩy lưỡi, lưỡi sẽ có xu hướng đẩy mạnh ra phía trước, chèn vào giữa hai hàm răng hoặc đẩy trực tiếp vào mặt sau của răng cửa.
Hãy tưởng tượng: Trung bình một người nuốt khoảng 1.200 – 2.000 lần mỗi ngày. Nếu mỗi lần nuốt, lưỡi lại tạo ra một lực đẩy lên răng, theo thời gian, hàm răng chắc chắn sẽ bị xô lệch, chìa ra ngoài gây hô hoặc tạo ra các khe hở.
Dấu hiệu nhận biết tật đẩy lưỡi
Phát hiện sớm các dấu hiệu dưới đây là “chìa khóa vàng” để điều trị thành công và tiết kiệm chi phí. Bạn có thể tự kiểm tra cho con hoặc bản thân thông qua các biểu hiện sau:
- Quan sát khi nuốt: Yêu cầu trẻ nuốt nước bọt bình thường. Nếu bạn thấy lưỡi thè ra giữa hai hàm răng hoặc cơ môi phải gồng mạnh để khép miệng, đó là dấu hiệu điển hình.
- Khớp cắn hở: Khi cắn chặt hai hàm răng lại, nhóm răng cửa trên và dưới không chạm nhau mà tạo thành một khoảng hở (lưỡi thường nằm trong khoảng hở này).
- Răng cửa bị thưa hoặc hô: Các răng cửa hàm trên có xu hướng chìa ra ngoài và xuất hiện các khe thưa dù trước đó răng mọc khá đều.
- Phát âm không rõ: Trẻ nói ngọng, đặc biệt là các âm cần dùng đầu lưỡi như “s”, “z”, “t”, “d”.
- Thở miệng: Tật đẩy lưỡi thường đi kèm với thói quen thở bằng miệng, môi luôn trong trạng thái mở khi nghỉ ngơi.
Nguyên nhân gây tật đẩy lưỡi
Tại sao trẻ em lại mắc phải thói quen này? Dưới đây là các nguyên nhân chính mà Bác sĩ tại Nha khoa Sài Gòn Phong Phú thường gặp:
- Thói quen xấu kéo dài: Mút ngón tay, ngậm ti giả hoặc bú bình quá lâu khiến lưỡi quen với việc đẩy ra trước.
- Bệnh lý tai mũi họng: Trẻ bị viêm amidan hoặc VA quá phát (sưng to) khiến đường thở bị hẹp, buộc trẻ phải hạ thấp lưỡi và đẩy ra trước để thở dễ dàng hơn.
- Dính thắng lưỡi: Đây là nguyên nhân bẩm sinh. Thắng lưỡi ngắn làm hạn chế cử động của lưỡi, khiến lưỡi không thể đưa lên vòm miệng đúng cách. Phụ huynh nên kiểm tra xem trẻ có bị dính thắng lưỡi hay không để can thiệp sớm.
- Mất răng sữa sớm: Khi răng cửa sữa bị mất sớm, trẻ thường có xu hướng đẩy lưỡi vào vùng trống đó.
Tật đẩy lưỡi gây ra tác hại gì?
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng “lớn lên con sẽ tự hết”, nhưng thực tế tật đẩy lưỡi nếu không được can thiệp y khoa sẽ gây ra những biến chứng vĩnh viễn lên cấu trúc gương mặt:
- Răng hô, vẩu nặng: Lực đẩy của lưỡi liên tục tác động làm răng cửa hàm trên chìa ra ngoài, gây mất thẩm mỹ nghiêm trọng. Trường hợp răng hô nặng do đẩy lưỡi rất khó điều trị nếu chỉ niềng răng mà không loại bỏ thói quen.
- Khớp cắn hở – cắn không khít: Đây là hậu quả điển hình nhất. Khớp cắn hở không chỉ làm giảm khả năng ăn nhai mà còn ảnh hưởng đến khớp thái dương hàm. Bạn có thể tham khảo thế nào là khớp cắn hở (so sánh với khớp cắn chuẩn) để thấy rõ sự sai lệch.
- Ảnh hưởng giao tiếp: Giọng nói bị đớt, ngọng líu lo khiến trẻ tự ti khi đi học và giao tiếp xã hội.
- Tái phát sau niềng răng: Đây là nỗi ám ảnh của người lớn. Nếu bạn niềng răng xong nhưng vẫn giữ thói quen đẩy lưỡi, răng sẽ nhanh chóng chạy lại vị trí cũ, khiến công sức và tiền bạc “đổ sông đổ bể”.
Tật đẩy lưỡi ở trẻ em và người lớn: Có khác nhau không?
Tật đẩy lưỡi không chỉ là vấn đề của trẻ nhỏ mà còn xuất hiện ở người lớn, tuy nhiên, có những điểm khác biệt rõ rệt về nguyên nhân, biểu hiện và cách xử lý. Hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp bác sĩ, cha mẹ hoặc người lớn có hướng tiếp cận phù hợp hơn.
Tật đẩy lưỡi ở trẻ em và biểu hiện đặc trưng
Ở trẻ nhỏ, tật đẩy lưỡi thường đi kèm với các thói quen như bú ngón, mút tay hay thở miệng, gây ra sự phát triển không đều của xương hàm và răng. Trẻ còn dễ mắc các vấn đề về ngôn ngữ, phát âm chậm hoặc lẩm bẩm do hành vi đẩy lưỡi kéo dài.
Trong quá trình phát triển, nếu không can thiệp kịp thời, bệnh có thể trở thành mãn tính, gây ảnh hưởng nặng nề đến các cấu trúc sinh lý của khuôn mặt và lưỡi. Ở trẻ, phương pháp điều trị chủ yếu tập trung vào chỉnh hình, điều chỉnh thói quen và tư duy học tập phù hợp.
Tật đẩy lưỡi ở người lớn và những khác biệt cần lưu ý
Người lớn mắc tật đẩy lưỡi thường do các biến chứng của các bệnh về răng hay các thói quen xấu đã hình thành lâu ngày. Thường họ đã quen với thói quen này từ nhỏ nhưng chưa từng được điều chỉnh đúng cách.
Ở người lớn, việc điều trị có nhiều thách thức hơn, do mô mềm đã cứng hơn, xương hàm đã phát triển cố định, nên cần các phương pháp xử lý chuyên sâu và lâu dài hơn. Việc điều trị thể hiện rõ nét trong các lĩnh vực chỉnh hình, phẫu thuật hay sử dụng khí cụ hỗ trợ.
Liệu những đặc điểm này có ảnh hưởng đến quyết định điều trị?
Chắc chắn, sự khác biệt về tuổi tác, cơ thể và mức độ phát triển của tổn thương sẽ ảnh hưởng lớn đến phương pháp điều trị. Ở trẻ em, cần tập trung vào việc chỉnh hình sớm, phòng tránh các hậu quả lâu dài.
Trong khi đó, đối với người lớn, cần kết hợp cả trị liệu chức năng và chỉnh hình phù hợp để đảm bảo hiệu quả lâu dài. Đồng thời, việc giáo dục cộng đồng và hướng dẫn thay đổi thói quen sống đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình điều trị.
Cách điều trị tật đẩy lưỡi tại Nha khoa Sài Gòn Phong Phú
Tại Nha khoa Sài Gòn Phong Phú, quy trình điều trị tật đẩy lưỡi được cá nhân hóa dựa trên nguyên nhân và độ tuổi. Chúng tôi ưu tiên các giải pháp bảo tồn, hiệu quả và an toàn.
Bài tập lưỡi (Mewing) – hỗ trợ nhẹ
Đối với các trường hợp nhẹ hoặc trẻ đã lớn có ý thức hợp tác, bác sĩ sẽ hướng dẫn các bài tập lưỡi chức năng (Myofunctional Therapy). Phổ biến nhất là cách mewing – tập đặt lưỡi đúng vị trí trên vòm miệng. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi sự kiên trì cao và thường chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế hoàn toàn các khí cụ y khoa.
Điều trị bằng khí cụ chỉnh nha (Hiệu quả cao)
Đây là giải pháp tối ưu để chặn đứng thói quen đẩy lưỡi một cách thụ động (trẻ không cần phải nhớ tập luyện).
- Khí cụ chặn lưỡi (Tongue Crib): Một khung kim loại nhỏ được gắn cố định vào răng hàm, tạo ra hàng rào ngăn lưỡi đẩy ra trước.
- Hàm nong/Bộ giữ khoảng: Vừa giúp chặn lưỡi, vừa nới rộng cung hàm hẹp giúp răng có chỗ mọc đều đặn. Theo bảng giá của chúng tôi, chi phí cho các khí cụ như “Bộ giữ khoảng” khoảng 5.000.000/Bộ hoặc “Hàm nong nhanh” khoảng 7.000.000/Hàm. Đầu tư vào giai đoạn này giúp tiết kiệm hàng chục triệu đồng tiền niềng răng sau này.
Cắt thắng lưỡi (nếu có dính thắng)
Nếu nguyên nhân gốc rễ là do dính thắng lưỡi, bác sĩ sẽ chỉ định tiểu phẫu cắt thắng lưỡi. Đây là thủ thuật rất nhanh chóng, sử dụng công nghệ laser hoặc dao điện hiện đại, ít chảy máu và lành thương nhanh.
Niềng răng – giải pháp xử lý hậu quả triệt để
Khi tật đẩy lưỡi đã gây ra hậu quả như răng hô, thưa, lệch lạc, việc sử dụng khí cụ chặn lưỡi là chưa đủ. Bệnh nhân cần tiến hành niềng răng thẩm mỹ để sắp xếp lại các răng về đúng vị trí. Tại Nha khoa Sài Gòn Phong Phú, chúng tôi thường kết hợp gắn khí cụ chặn lưỡi song song với quá trình niềng răng để đảm bảo hiệu quả kép: Vừa chỉnh răng đẹp, vừa loại bỏ tật xấu vĩnh viễn.
Bảng giá điều trị tật đẩy lưỡi
Chi phí điều trị tật đẩy lưỡi phụ thuộc vào phương pháp và mức độ lệch lạc của răng. Dưới đây là bảng giá tham khảo tại Nha khoa Sài Gòn Phong Phú:
| Dịch vụ | Chi phí tham khảo | Ghi chú |
| Cắt thắng lưỡi (Tiểu phẫu) | 2.500.000 – 5.000.000 VNĐ |
Tùy mức độ dính (Độ 1 – Độ 4) |
| Khí cụ chặn lưỡi/Nong hàm | 7.000.000 VNĐ/Hàm |
Hàm nong nhanh, Quad Helix |
| Bộ giữ khoảng | 5.000.000 VNĐ/Bộ |
Giúp giữ chỗ cho răng vĩnh viễn |
| Niềng răng mắc cài kim loại | Từ 25.000.000 VNĐ/2 Hàm |
Mắc cài thường cấp 1 |
| Niềng răng trong suốt Invisalign | Từ 90.000.000 VNĐ/2 Hàm |
Cấp 1 (Ca nhẹ) |
Lưu ý: Bảng giá trên mang tính chất tham khảo. Quý khách vui lòng đến trực tiếp nha khoa để được bác sĩ tư vấn phác đồ và báo giá chính xác nhất.
Tật đẩy lưỡi bao lâu thì khỏi?
Thời gian điều trị tật đẩy lưỡi phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, mức độ tổn thương, nguyên nhân gây bệnh và phương pháp điều trị áp dụng. Chẩn đoán chính xác và chăm sóc đúng cách sẽ giúp rút ngắn thời gian chữa trị, đem lại hiệu quả lâu dài.
Thời gian trung bình của quá trình điều trị
Thông thường, đối với trẻ em, quá trình chỉnh hình và điều trị tật đẩy lưỡi có thể kéo dài từ 6 đến 12 tháng. Các bài tập chức năng và đeo khí cụ sẽ giúp kiểm soát thói quen, đồng thời thúc đẩy sự phát triển tự nhiên của xương hàm và răng.
Trong trường hợp người lớn, thời gian chữa trị thường lâu hơn, từ 12 đến 24 tháng, do tình trạng xương cứng hơn, mô mềm mất tính đàn hồi. Quá trình này đòi hỏi sự kiên trì, hợp tác của người bệnh để đảm bảo quá trình điều trị đạt kết quả như mong muốn.
Yếu tố ảnh hưởng đến thời gian khỏi bệnh
Các yếu tố ảnh hưởng gồm: tính kiên trì của người bệnh trong việc thực hiện bài tập, đeo khí cụ, chế độ sinh hoạt hợp lý; mức độ nghiêm trọng của tật đẩy lưỡi; độ tuổi của người mắc bệnh; và khả năng phối hợp của đội ngũ y bác sĩ.
Ngoài ra, việc phát hiện sớm và bắt đầu điều trị đúng cách càng sớm thì thời gian khỏi bệnh càng rút ngắn, đồng thời toàn bộ quá trình trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn.
Niềng răng uy tín tại Nha Khoa Sài Gòn
Chọn địa chỉ niềng răng uy tín đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị tật đẩy lưỡi cũng như các vấn đề về răng – hàm mặt khác. Nha Khoa Sài Gòn là một trong những trung tâm nha khoa hàng đầu, nổi bật với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại và quy trình điều trị chuyên nghiệp.
Phương pháp và công nghệ tiên tiến tại Nha Khoa Sài Gòn
Nha Khoa Sài Gòn áp dụng các công nghệ chỉnh hình răng hiện đại như mắc cài composite, mắc cài trong suốt Invisalign, và các thiết bị hỗ trợ tối ưu phù hợp từng trường hợp cụ thể. Đồng thời, các phương pháp can thiệp chức năng như Myobrace hay khí cụ hỗ trợ đều được áp dụng để đảm bảo hiệu quả cao nhất.
Ngoài ra, trung tâm còn có đội ngũ tư vấn viên tận tâm, nhiệt tình, giúp khách hàng hiểu rõ quy trình điều trị, phác đồ phù hợp, từ đó yên tâm và hợp tác tích cực trong suốt quá trình điều trị.
Chất lượng dịch vụ và chế độ hậu mãi dài hạn
Nha Khoa Sài Gòn cam kết mang lại dịch vụ tốt nhất từ tư vấn, khám lâm sàng đến theo dõi sau điều trị. Quy trình kiểm tra định kỳ giúp đánh giá tiến trình và điều chỉnh phù hợp, đảm bảo răng hàm được duy trì ổn định lâu dài.
Hơn nữa, các chính sách bảo hành, bảo trì, dịch vụ chăm sóc khách hàng chu đáo giúp khách hàng yên tâm hơn khi lựa chọn điều trị tại đây. Đến với Nha Khoa Sài Gòn, bạn sẽ được trải nghiệm dịch vụ nha khoa chuẩn quốc tế, giúp cải thiện sức khỏe răng miệng một cách toàn diện và hiệu quả nhất.
Tật đẩy lưỡi là một bệnh lý thường gặp nhưng chủ yếu bị bỏ qua hoặc không được nhận thức đúng mức, dẫn đến nhiều hậu quả lâu dài về sức khỏe và thẩm mỹ. Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và các phương pháp điều trị phù hợp là chìa khóa giúp người bệnh kiểm soát tốt tình trạng, giảm thiểu tối đa các biến chứng.
Điều trị hiệu quả đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh, phụ huynh và đội ngũ y bác sĩ chuyên môn, đặc biệt là trong quá trình can thiệp sớm. Chọn lựa trung tâm nha khoa uy tín như Nha Khoa Sài Gòn sẽ giúp bạn an tâm hơn về chất lượng dịch vụ, công nghệ tiên tiến và kết quả điều trị tối ưu.
Tật đẩy lưỡi tuy là một thói quen nhỏ nhưng hậu quả để lại vô cùng lớn đối với thẩm mỹ và chức năng ăn nhai của cả đời người. Việc phát hiện và điều trị “đúng người – đúng bệnh” ngay từ sớm sẽ giúp con bạn có một nụ cười tự tin và tiết kiệm rất nhiều chi phí phẫu thuật hay chỉnh nha phức tạp về sau.
Đừng để thói quen xấu lấy đi nụ cười đẹp của con. Hãy liên hệ ngay với Nha khoa Sài Gòn Phong Phú để được thăm khám 1:1 cùng bác sĩ chuyên khoa chỉnh hình răng mặt.
- Địa chỉ: 1789 Quốc Lộ 50, xã Phong Phú, Bình Chánh, Tp.HCM
- Hotline: 0917 91 93 98
- Website: nhakhoasaigonsmile.com
Câu hỏi thường gặp về tật đẩy lưỡi
Tật đẩy lưỡi có tự hết khi lớn lên không?
Không. Nếu không có sự can thiệp, thói quen này sẽ theo trẻ đến tuổi trưởng thành và gây ra các biến dạng xương hàm ngày càng nặng hơn.
Trẻ mấy tuổi nên can thiệp điều trị?
Độ tuổi vàng là từ 6 – 12 tuổi (giai đoạn thay răng). Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm hơn (ví dụ dính thắng lưỡi), có thể can thiệp ngay từ khi trẻ còn nhỏ.
Người lớn bị đẩy lưỡi có niềng răng được không?
Được, nhưng bắt buộc phải kết hợp đeo khí cụ chặn lưỡi hoặc tập luyện lưỡi nghiêm ngặt. Nếu chỉ niềng răng mà không bỏ tật đẩy lưỡi, răng sẽ bị chạy lại rất nhanh sau khi tháo niềng.
Khí cụ chặn lưỡi đeo có đau không?
Thời gian đầu (3-5 ngày), trẻ sẽ cảm thấy hơi vướng víu và khó phát âm. Tuy nhiên, cảm giác này sẽ qua nhanh và trẻ hoàn toàn có thể ăn uống, sinh hoạt bình thường.
