Răng khôn mọc lệch là tình trạng chiếc răng hàm lớn thứ ba phát triển sai vị trí, hướng mọc hoặc bị kẹt một phần trong xương hàm thay vì trồi lên thẳng hàng như các răng vĩnh viễn khác. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện từ dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân gốc rễ cho đến các phương pháp can thiệp y khoa hiện đại nhằm giúp bạn bảo vệ sức khỏe răng miệng tối ưu.
Dấu hiệu răng khôn mọc lệch là gì?
Tình trạng răng số 8 mọc lệch thường đi kèm với những biểu hiện lâm sàng đặc trưng mà bạn tuyệt đối không nên chủ quan bỏ qua:
- Đau nhức kéo dài: Bạn sẽ cảm thấy những cơn đau âm ỉ hoặc dữ dội khởi phát từ vùng góc hàm trong cùng, đôi khi cơn đau có xu hướng lan rộng lên vùng thái dương, tai hoặc hốc mắt và lặp lại theo từng đợt mọc răng.
- Sưng đỏ nướu (lợi): Phần mô nướu bao phủ phía trên răng khôn thường bị sưng tấy, chuyển sang màu đỏ ửng và gây cảm giác đau rát khi va chạm hoặc có thể tiết dịch mủ nếu xảy ra tình trạng viêm lợi trùm.
- Cứng hàm, khó mở miệng: Khi răng khôn chèn ép trực tiếp vào dây thần kinh hoặc gây sưng nề mô mềm xung quanh, các cơ hàm sẽ có dấu hiệu co cứng khiến việc há miệng to hoặc thực hiện chức năng ăn nhai trở nên vô cùng khó khăn.
- Hôi miệng và đắng miệng: Hơi thở có mùi hôi khó chịu thường do thức ăn tích tụ tại các kẽ răng mọc lệch mà bàn chải không thể làm sạch, tạo điều kiện cho vi khuẩn phân hủy protein và gây ra cảm giác đắng trong miệng.
- Sưng má và nổi hạch: Vùng má phía bên mọc răng có thể sưng to rõ rệt so với bên còn lại, kèm theo phản ứng viêm hệ thống gây nổi hạch ở vùng dưới hàm hoặc cổ như một cơ chế tự vệ của cơ thể.
- Sốt và mệt mỏi: Khi tình trạng viêm nhiễm tiến triển nặng, bệnh nhân có thể xuất hiện các cơn sốt nhẹ hoặc sốt cao kéo dài kèm theo trạng thái cơ thể mệt mỏi, suy nhược do mất ngủ và đau đớn.
- Thường xuyên giắt thức ăn: Thức ăn liên tục bị mắc kẹt tại khoảng trống giữa răng khôn và răng số 7, ngay cả khi sử dụng chỉ nha khoa hay tăm nước cũng rất khó để loại bỏ hoàn toàn các mảnh vụn này.
- Ảnh hưởng răng lân cận: Răng số 7 (răng hàm lớn thứ hai) có thể bị lung lay, đau nhức hoặc khởi phát sâu răng tại vị trí tiếp xúc do bị răng khôn đâm thẳng vào thân hoặc chân răng.
Nguyên nhân răng khôn mọc lệch là gì?
Có rất nhiều yếu tố tác động đến quá trình phát triển của răng số 8, trong đó các nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm:
- Thiếu không gian xương hàm: Xương hàm của con người hiện đại có xu hướng thu hẹp và nhỏ lại theo quá trình tiến hóa, dẫn đến việc không đủ khoảng trống cho chiếc răng cuối cùng trồi lên đúng vị trí.
- Thời điểm mọc quá muộn: Răng khôn bắt đầu mọc khi chúng ta đã bước vào độ tuổi trưởng thành (từ 17 đến 25 tuổi), thời điểm mà xương hàm đã đạt độ cứng chắc ổn định và các răng khác đã chiếm giữ hết vị trí trên cung răng.
- Nướu (lợi) quá dày và chắc: Lớp niêm mạc nướu phủ phía trên răng số 8 quá dày khiến răng gặp trở ngại lớn khi xuyên qua để mọc thẳng, buộc răng phải tìm hướng đi khác dẫn đến mọc ngầm hoặc mọc lệch.
- Hướng mầm răng bị sai lệch: Ngay từ giai đoạn hình thành ban đầu, mầm răng khôn đã nằm sai vị trí hoặc bị nghiêng do yếu tố di truyền, dẫn đến việc răng phát triển theo hướng lệch lạc một cách tự nhiên.
- Sự cản trở của răng số 7: Nếu kích thước thân răng khôn lớn hơn khoảng trống còn sót lại phía sau răng số 7, chiếc răng này sẽ bị chặn lại và buộc phải mọc nghiêng hoặc kẹt cứng trong xương hàm.
- Hệ quả của tiến hóa: Chế độ ăn uống ngày càng trở nên mềm và tinh chế khiến cơ nhai và xương hàm ít phải hoạt động mạnh, từ đó xương hàm tiêu giảm kích thước nhưng số lượng răng vẫn không đổi gây ra tình trạng chen chúc.
Cách điều trị răng khôn mọc lệch
Việc lựa chọn phương pháp điều trị răng khôn mọc lệch phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ sai lệch, tình trạng viêm nhiễm hiện tại và các biến chứng đi kèm đã gây ra cho cung hàm. Bác sĩ nha khoa sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng và chụp phim X-quang để đưa ra phác đồ can thiệp phù hợp nhất với từng trường hợp cụ thể.
Sử dụng thuốc giảm đau và kháng viêm
Trong giai đoạn cấp tính khi răng mới bắt đầu nhú lên gây sưng đau dữ dội, bác sĩ thường kê đơn thuốc chứa Paracetamol hoặc Ibuprofen để kiểm soát cơn đau và giảm phản ứng viêm nề tại chỗ. Việc sử dụng thuốc kháng sinh cũng có thể được chỉ định nhằm ngăn ngừa nhiễm trùng lan rộng ra các vùng lân cận, tạo điều kiện thuận lợi trước khi thực hiện các thủ thuật can thiệp sâu hơn.
Cắt lợi trùm
Đối với những trường hợp răng khôn có hướng mọc thẳng nhưng bị lớp nướu thừa bao phủ một phần gây tích tụ vi khuẩn, thủ thuật cắt lợi trùm sẽ được thực hiện để giải phóng mặt răng hoàn toàn. Phương pháp tiểu phẫu này giúp răng dễ dàng trồi lên đúng vị trí, hỗ trợ quá trình vệ sinh răng miệng hàng ngày thuận tiện hơn và ngăn chặn triệt để nguy cơ viêm nhiễm tái phát nhiều lần.
Nhổ răng khôn
Nhổ răng khôn mọc lệch là phương pháp điều trị triệt để và phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt bắt buộc trong các trường hợp răng mọc ngầm hoặc gây tổn hại nghiêm trọng đến răng số 7 lân cận. Quy trình này bao gồm các bước gây tê, rạch nướu để bộc lộ răng, mở xương (nếu cần thiết) bằng công nghệ siêu âm hiện đại và khâu đóng vết thương để đảm bảo quá trình lành thương diễn ra nhanh chóng.
Vệ sinh răng miệng chuyên sâu
Trong các trường hợp bệnh nhân chưa thể tiến hành nhổ răng ngay do tình trạng sức khỏe toàn thân chưa cho phép, bác sĩ sẽ thực hiện bơm rửa túi lợi bằng dung dịch sát khuẩn chuyên dụng. Việc loại bỏ mủ, thức ăn giắt và mảng bám vi khuẩn tại chỗ sẽ giúp làm dịu nhanh chóng các triệu chứng khó chịu, đồng thời kiểm soát mức độ viêm nhiễm trong thời gian chờ đợi can thiệp chính thức.
Chườm lạnh và chườm ấm
Chườm lạnh và chườm ấm là các biện pháp hỗ trợ tại nhà vô cùng hiệu quả giúp giảm bớt cảm giác đau đớn và sưng tấy sau khi thực hiện thủ thuật nhổ răng hoặc trong đợt viêm cấp. Bạn nên chườm lạnh bên ngoài má trong 24-48 giờ đầu để làm co mạch và tê liệt thần kinh cảm giác, sau đó chuyển sang chườm ấm để kích thích lưu thông máu và làm tan các vết máu bầm nhanh hơn.
Các kiểu răng khôn mọc lệch phổ biến
Tùy vào hướng phát triển của mầm răng và không gian thực tế trên xương hàm, răng khôn có thể mọc lệch theo nhiều kiểu khác nhau với mức độ nguy hiểm và độ khó trong điều trị khác biệt:
- Răng mọc lệch gần: Đây là kiểu mọc lệch phổ biến nhất khi trục răng nghiêng khoảng 45 độ về phía trước, đâm trực tiếp vào chân hoặc thân răng số 7 gây ra hiện tượng tiêu xương và sâu răng lân cận.
- Răng mọc lệch xa: Trục răng hướng về phía sau về phía cành lên của xương hàm dưới, tạo ra một khoảng trống lớn dễ tích tụ vụn thức ăn và rất khó để vệ sinh sạch sẽ bằng các biện pháp thông thường.
- Răng khôn mọc nằm ngang: Răng nằm hoàn toàn nằm ngang 90 độ so với trục đứng của các răng khác, đâm thẳng vào chân răng số 7 và thường dẫn đến biến chứng hỏng chân răng 7 hoặc làm xô lệch toàn bộ hàm răng.
- Răng mọc thẳng nhưng kẹt: Răng có trục mọc thẳng nhưng không thể trồi lên hết do bị lợi trùm bao phủ hoặc xương hàm quá dày, dẫn đến các đợt viêm lợi trùm dai dẳng gây đau đớn cho người bệnh.
- Răng mọc ngầm: Chiếc răng nằm hoàn toàn bên dưới niêm mạc nướu hoặc sâu trong xương hàm, không thể nhìn thấy bằng mắt thường và chỉ được phát hiện tình cờ thông qua kết quả chụp phim X-quang định kỳ.
- Răng mọc lệch má hoặc lưỡi: Răng phát triển trồi hẳn ra phía ngoài má khiến bệnh nhân thường xuyên bị cắn vào má khi ăn, hoặc nghiêng hẳn vào phía trong lưỡi gây vướng víu và tổn thương mô mềm xung quanh.
- Răng mọc ngược: Đây là trường hợp hiếm gặp khi chân răng quay ngược lên phía trên và thân răng cắm sâu xuống dưới xương hàm, đòi hỏi kỹ thuật tiểu phẫu phức tạp và tay nghề bác sĩ cao để xử lý.
Có nên nhổ răng khôn mọc lệch không?
CÓ, bạn nên tiến hành nhổ bỏ răng khôn mọc lệch càng sớm càng tốt để bảo vệ sức khỏe răng miệng toàn diện. Thực tế, răng số 8 khi mọc lệch không hề tham gia vào chức năng ăn nhai nhưng lại là “mầm mống” của rất nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tủy răng số 7, u nang xương hàm hay làm xô lệch khớp cắn toàn hàm. Việc nhổ răng sớm không chỉ giúp chấm dứt những cơn đau nhức hành hạ mà còn là giải pháp tiết kiệm chi phí, tránh phải điều trị các hậu quả nặng nề và tốn kém về sau.
Cần lưu ý điều gì khi nhổ răng khôn mọc lệch?
Để quá trình nhổ răng diễn ra an toàn và vết thương nhanh chóng hồi phục, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn y khoa trước và sau khi thực hiện thủ thuật:
Trước khi nhổ răng:
- Không nhổ khi viêm cấp: Tránh nhổ răng khi vùng nướu đang bị sưng tấy dữ dội hoặc có mủ, bạn cần uống thuốc theo đơn bác sĩ để ổn định tình trạng viêm trước khi can thiệp.
- Lựa chọn thời điểm phù hợp: Phụ nữ nên tránh nhổ răng trong chu kỳ kinh nguyệt do máu khó đông hoặc khi đang mang thai, đặc biệt là trong tam cá nguyệt đầu tiên và cuối cùng.
- Ăn uống đầy đủ: Bạn nên ăn no trước khi đến phòng khám để ngăn ngừa tình trạng tụt đường huyết sau khi tiêm thuốc tê và thực hiện tiểu phẫu kéo dài.
- Khai báo y tế trung thực: Thông báo cụ thể cho bác sĩ về tiền sử bệnh lý tim mạch, huyết áp, tiểu đường hoặc các loại thuốc chống đông máu đang sử dụng để có phương án dự phòng an toàn.
Sau khi nhổ răng:
- Cắn chặt bông gạc: Duy trì việc cắn chặt bông gạc trong ít nhất 30-45 phút đầu tiên để hỗ trợ hình thành cục máu đông, tuyệt đối không thay bông quá liên tục làm động vết thương.
- Tránh súc miệng mạnh: Trong 24 giờ đầu, không súc miệng bằng nước muối đặc, không khạc nhổ mạnh hay dùng ống hút để tránh áp lực làm vỡ cục máu đông gây chảy máu thứ phát.
- Chế độ dinh dưỡng: Ưu tiên ăn các loại thức ăn mềm, nguội và dễ nuốt như cháo hoặc súp trong vài ngày đầu; tránh xa đồ ăn quá nóng, cay, chua hoặc các thực phẩm có độ cứng cao.
- Kiêng chất kích thích: Tuyệt đối không hút thuốc lá ít nhất trong 3 ngày đầu và tránh uống rượu bia vì các chất này làm chậm quá trình lành thương và tăng nguy cơ nhiễm trùng ổ răng.
- Vệ sinh nhẹ nhàng: Duy trì việc chải răng đều đặn nhưng phải thật nhẹ nhàng, tránh đưa bàn chải trực tiếp vào vùng vừa nhổ để bảo vệ lớp niêm mạc đang trong quá trình khép miệng túi.
Những câu hỏi thường gặp về răng khôn mọc lệch ra má
Tình trạng răng khôn mọc lệch hướng ra phía má thường gây ra nhiều lo lắng về mức độ nguy hiểm cũng như chi phí điều trị:
Răng khôn mọc lệch ra má có nguy hiểm không?
Có, đây được đánh giá là một trong những kiểu mọc lệch gây khó chịu và có nguy cơ biến chứng cao nhất nếu không được xử lý kịp thời. Việc răng cọ xát liên tục vào niêm mạc má khi ăn nhai sẽ hình thành các vết loét mãn tính (Cheek Mucosal Ulceration), gây đau đớn kéo dài và trong một số trường hợp hiếm gặp có thể dẫn đến sự biến đổi mô mềm theo hướng tiêu cực. Ngoài ra, khe hở hẹp giữa răng và má rất dễ đọng thức ăn, tạo ổ vi khuẩn gây sâu răng và viêm nhiễm nặng vùng mặt.
Chi phí nhổ răng khôn mọc lệch khoảng bao nhiêu?
Mức chi phí nhổ răng khôn mọc lệch thường dao động rộng tùy thuộc vào độ phức tạp của ca tiểu phẫu và công nghệ được áp dụng tại mỗi nha khoa. Thông thường, mức giá tham khảo tại các cơ sở uy tín nằm trong khoảng từ 1.500.000 đến 5.000.000 VNĐ cho mỗi răng. Các trường hợp răng mọc ngầm sâu, chân răng sát dây thần kinh hoặc khi bệnh nhân lựa chọn nhổ răng bằng máy siêu âm Piezotome không đau thì chi phí sẽ cao hơn so với phương pháp truyền thống.
Nhổ răng khôn mọc lệch ra má có khó và đau không?
Về mặt kỹ thuật, răng mọc lệch ra má thường dễ tiếp cận hơn so với răng mọc ngầm sâu dưới xương vì thân răng đã lộ ra ngoài niêm mạc. Nhờ sự hỗ trợ của thuốc tê hiện đại, quá trình nhổ răng hoàn toàn không gây đau đớn cho bệnh nhân như nhiều người vẫn lầm tưởng. Sau khi hết thuốc tê, bạn chỉ cảm thấy sưng đau nhẹ trong khoảng 1-3 ngày đầu và mức độ này hoàn toàn có thể kiểm soát tốt bằng các loại thuốc giảm đau thông thường.
Kết luận
Tình trạng răng khôn mọc lệch không chỉ gây ra những cơn đau nhức khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe của toàn bộ hệ thống răng miệng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu lâm sàng và can thiệp kịp thời bằng phương pháp nhổ bỏ là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ các răng lân cận cũng như duy trì cấu trúc xương hàm ổn định.
Nếu bạn đang gặp phải bất kỳ triệu chứng nào của răng khôn mọc lệch, hãy liên hệ ngay với Nha khoa Sài Gòn Smile qua website nhakhoasaigonsmile.com để được các chuyên gia hàng đầu thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị nhẹ nhàng, không đau bằng công nghệ tiên tiến nhất. Chúng tôi cam kết mang lại cho bạn trải nghiệm điều trị an tâm và nụ cười rạng rỡ nhất.
Xem thêm:
